اندیشکده تدبیر آب ایران

گفتمان جهانی آب، بحران امروز آب را بیش از آنکه ناشی از کمبود آب بداند، ناشی از حکمرانی نادرست آب و توجهنکردن به جوامع مدنی و محلی و نیروها و نهادهای خصوصی و اقتصادی میداند. با توجه به وضعیت نامناسب کنونی، منابع آب و رویهها، سازوکارها و ساختارهای ناکارآمد در مدیریت آب کشور، اندیشکده تدبیر آب ایران با تشخیص ضرورت تغییر در نظام تصمیمگیری و مدیریت آب کشور، در آبانماه ١٣٩١به عنوان یکی از زیرمجموعههای کمیسیون کشاورزی و آب اتاق بازرگانی و صنایع و معادن و کشاورزی کرمان تأسیس شد. این نهاد مأموریت خود را بر مبنای ایفای نقشی در جهت اثربخشی برای اصلاح حکمرانی آب کشور، از طریق آگاه و هوشیارکردن عمومی و تصمیمگیرندگان تعیین کرده است. برای نیل به این مأموریت، تمرکز اصلی اندیشکده در میانمدت بر ایجاد انگیزه و عزم برای تغییر رویهها و سازوکارهای حکمرانی و مدیریت قرار داده و این مهم را از طریق افزایش آگاهیها و ظرفیتهای اجتماعی، زمینههای لازم برای گفت وگو و تبادلنظر و تقویت ارتباطات در جهت ظرفیتسازی برای تغییر رفتارهای سیاستی و مدیریتی با تأکید بر نقش تسهیلگری خود دنبال میکند.
تأکید اندیشکده بر بازساخت حکمرانی آب، با محوریت تقدیت توانایی اجرای تصمیمات است. توانایی اجرای تصمیمات وابسته به توان و ظرفیت ویژهای است که به معنای کسب اقتدار در نظام حکمرانی است. این توان و ظرفیت بر اساس تحقق سه مؤلفه مشارکت، قانونمداری و مشروعیت امکانپذیر است. از این نگاه، مشارکت یعنی وجود امکان برقراری ارتباط دو یا چندجانبه و تعامل میان بخش عمومی، بخش خصوصی و نهادهای مدنی. قانونمداری به مفهوم احترام به قوانین و مقررات و حجیت آن در تصمیمات و قضاوتها به عنوان رویه حاکم و غالب نظام حکمرانی است. مشروعیت، یعنی قبول، رعایت و سازگاری با قواعد، استانداردها و تصمیمات نظام حکمرانی.
اندیشکده تدبر آب ایران فعالیتهای خود را در سه حوزه سیاستپژوهی، ظرفیتسازی و ارتباطات سازماندهی میکند.
حوزه سیاستپژوهی اصلیترین و مهمترین حوزه فعالیتی اندیشکده است که نوعی پژوهش کاربردی تلقی میشود که هدف آن، دستیابی به راهحلهای عملی (اجرائی) مسائل اجتماعی است. در این حوزه با ژرفانگری لازم، توصیههای علمی مناسبی به سیاستگذاران ارائه میشود. در این حوزه، اندیشکده تلاش کرده است شروع کار خود را با بیان مفاهیم و موضوعات بنیادین حکمرانی آب آغاز کند و آن را به مرحله ارائه توصیههای سیاستی رساند. مقالاتی که تاکنون در این نهاد تهیه شده و در تارنمای آن قابلدسترسی است شامل «چرخه آب با تأکید بر منابع آبی تجدیدپذیر»، «آشنایی با منابع آب زیرزمینی»، «به سوی چارچوب مفهومی و تحلیلی اصلاح حکمرانی آب»، «ارزیابی مقدماتی حکمرانی آب کشور»، «پایداری منابع آب زیرزمینی: مطالعه موردی دشت رفسنجان»، «رسانه و گفتوگوی آب»، «حقوق آب در فلات ایران در بستر تحولات اقتصادی و اجتماعی» و «برنامهریزی انگیزهها؛ اقتصاد آب و نقش و جایگاه آن در مدیریت آب» برگزاری کارگاه «نظام حقوقی و بهرهبرداری از آب کشاورزی»، «راههای برونرفت از بحران آب: نشست رفسنجان»، کارگاه بررسی و نقد طرح تعادل بخشی آب زیرزمینی با حضور مدیران ستادی این طرح و انتشار مستندات آن و حضور و بیان نظرات در نشست بحران آب با تکیه بر منابع آب زیرزمینی در مرکز پژوهشهای مجلس و آمادگی برای بازکردن پنجره مستقل مربوط به سیاستپژوهی در صفحه تارنما اندیشکده، از دیگر اقدامات در این حوزه است.
اندیشکده در حوزه ارتباطات نیز بهدنبال ایجاد فضای گفتوگو برای تضارب آرا و تغییر شرایط ذهنی جامعه و ارتقای آگاهیها درباره ابعاد مختلف مسئله آب و بلندکردن صداهای حامی گفتمانهای نو در مقابل گفتمان حاکم است. اندیشکده در این خصوص تلاش کرده است نشستهای هماندیشی برگزار کند. از جمله نشستهایی که اندیشکده برگزار کرده است شامل «مدیریت ارتباطات و نقش آن در حکمرانی آب» و سلسلهنشستهای آب، فرهنگ و جامعه که با همکاری سه نهاد دیگر بهمنظور اجتماعیکردن مسئله آب و ایجاد بستر گفتوگوی اجتماعی برگزار کرده است.
از جمله اقدامات اخیر اندیشکده، راهاندازی خانواده آب است تا از این طریق با هموارکردن ارتباطات و تعاملات میان دغدغهمندان و صاحبنظران مسائل آب کشور، در راستای بهبود نظام تصمیمگیری اقدام شود.
و اوست کسی که از آسمان، آبی فرود آورد؛ پس به وسیله آن از هر گونه گیاه برآوردیم، و از آن [گیاه] جوانه سبزی خارج ساختیم که از آن، دانههای متراکمی برمیآوردیم. و از شکوفه درخت خرما خوشههایی است نزدیک به هم. و [نیز] باغهایی از انگور و زیتون و انار- همانند و غیره همانند- خارج نمودیم. به میوه آن چون ثمر دهد و به [طرز] رسیدنش بنگرید. قطعا در اینها برای مردمی که ایمان میآورند نشانههاست